KOMUNIKACJA,  LIFESTYLE

Nie mówi a jednak … mówi! Czym jest mutyzm wybiórczy?

Choć badania w Polsce niewiele mówią na jego temat, zaburzenie lękowe o podłożu genetycznym, nazywane „mutyzmem wybiórczym” po raz pierwszy zostało przedstawione w klasyfikacji DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) w 1994 roku. Temat budzi kontrowersje. Niektórzy nie uznają tego terminu. Zetknęłam się z tym osobiście w przedszkolu mojego dziecka. Załóżmy jednak,  że niektórzy naukowcy się nie mylili i dopuszczamy ten termin do użycia.

[heart_this]

Nie mówi a jednak … mówi!

Zaburzenie lękowe zwane „mutyzmem wybiórczym” charakteryzuje się tym, że dziecko nie mówi w określonych sytuacjach, w innych – zazwyczaj dobrze mu znanych / oswojonych – komunikuje się normalnie. Mówi zatem w domu, wśród rodziny, w kameralnym towarzystwie lub znajdując się w grupie dobrze znanych mu osób. Nie mówi: w przedszkolu, szkole, w nowym otoczeniu, którego nie zna. Dziecko rodzi się z predyspozycjami do mutyzmu, a sytuacja stresowa ujawnia objaw. Innymi słowy dzieci dziedziczą taką tendencję po kimś z rodziny nawet jeśli u nikogo w rodzinie ten lęk nie przybrał tak ekstremalnej formy.

Pierwsze sygnały …

Pierwsze sygnały Rodzice mogą otrzymać np. od nauczyciela w przedszkolu, najczęściej bowiem właśnie tam dziecko odnajduje się w zupełnie nowym środowisku, z dala od znajomego, rodzinnego otoczenia. Ma przy tym względnie rozwiniętą mowę, która służy mu już praktycznie do biegłej komunikacji z równieśnikami oraz dorosłymi. Nauczyciel może zwrócić uwagę, że dziecko  w ogóle nie mówi. Zazwyczaj towarzyszy temu zaskoczenie Rodziców: „przecież w domu mówi normalnie”, „buzia mu/jej się nie zamyka” etc.

Dziecko cierpiące na mutyzm nie krzyczy o pomoc. Cierpi w milczeniu. Charakteryzuje się perfekcjonizmem i ambicją. Może świetnie wykonywać szkolne testy. Może nawet przejdzie przez okres przedszkola i szkoły niepostrzeżenie, o ile zostanie uznane za dziecko idealne do prowadzenia. Ciche, obowiązkowe, niesprawiające kłopotów.

„Ja to bym mogła mieć całą klasę takich dzieci. Nie rozmawia, robi zadania”.

Takie dziecko będzie przez 3 godziny siedziało i na przykład budowało z klocków LEGO, a nauczyciel, co naturalne, powie rodzicom: „Jak on świetnie buduje!”.

Każde wyjście na basen i wf. może oznaczać szczególny stres, ponieważ wówczas dodatkowo, oprócz momentu przejścia, trzeba się przebrać, rozebrać.

Na zajęciach prowadzonych w przedszkolu czy na terenie szkoły jest lepiej niż na zewnątrz. Dziecko z mutyzmem wybiórczym źle też znosi przerwy między lekcjami. Zazwyczaj stara się je przetrwać, stojąc pod ścianą. Dlatego nie mówmy, że z tego wyrośnie.

źródło: mutyzmwybiorczy.pl; domekelfow.pl

Tylko „cisza” ?

Dzieci oraz młodzież z mutyzmem wybiórczym boją się też spotkań z ludźmi, podczas których oczekuje się od nich komunikowania. Badania wskazują, że ponad 90 % takich osób równocześnie cierpi z powodu fobii lub lęku społecznego. Dzieci te mają jednoczesną trudność w porozumiewaniu niewerbalnym. Dlatego też kontakty społeczne są dla nich bardzo męczące, zwłaszcza ze względu na przytłaczające oczekiwania otoczenia.

Jakie jeszcze objawy możemy więc zaobserwować u dzieci z mutyzmem wybiórczym ?

  • dziecko nie mówi, kiedy czuje się niepewnie – mówi w sytuacjach, w których czuje się bezpiecznie;
  • dziecko może mieć problem z zabawą, jedzeniem przy jednym stole z innymi, lub w ogóle z jedzeniem i piciem czy rozbieraniem się;
  • dziecko może wstrzymywać potrzeby fizjologiczne, nie komunikować potrzeby udania się do toalety w określonych sytuacjach;
  • dziecko może wykazywać niechęć do aktywności fizycznej, mieć napięte ciało, chować się w kącie, na ławce podczas zbiorowych form aktywności fizycznej (taniec, zawody, rytmika, gra w piłkę);
  • dziecko często ma wymyślone przez siebie granice, według których, i w których obrębie potrafi funkcjonować normalnie (ustalanie tych granic odbywa się mniej lub bardziej świadomie);
  • dziecko nie lubi zmian;

Możliwe jest także współwystępowanie zaburzeń z zakresu integracji sensorycznej.

Mutyzm wybiórczy, czy nieśmiałość?

Nieśmiałość ma związek z charakterem, temperamentem. Ludzie nieśmiali są małomówni wszędzie. W przypadku  mutyzmu wybiórczego dziecko w domu nie jest dzieckiem nieśmiałym. Osoba nieśmiała może podjąć decyzję świadomie: „Nie powiem, bo się wstydzę”, a osoba z mutyzmem wybiórczym jest poza decyzją, ponieważ chciałaby powiedzieć, ale nie może! Bardzo dużym błędem jest przeświadczenie, że dzieci z mutyzmem wybiórczym nie mówią bo chcą rządzić, nie chce im się np. odpowiadać na pytanie. W rzeczywistości jest jednak zupełnie na odwrót, dzieci te chcą i potrzebują mówić, ale nie potrafią.

Z czym jeszcze mylony jest mutyzm wybiórczy?

  • z nieśmiałością,
  • z upartością,
  • z autyzmem,
  • z chęcią kontroli i manipulacji,
  • z formą zachowania buntowniczego.

Jakiej grupy wiekowej dotyczy? Jak często jest obserwowany?

  • Mutyzm wybiórczy dotyczy wieku dziecięcego.
  • Najistotniejszym okresem dla rozpoznania i rozpoczęcia terapii tego zaburzenia jest wiek od 2 do 5 lat.
  • Według badań dotyka on 0,7 jednostek na 1000.

Gdzie szukać pomocy?

  • psycholog, logopeda w placówce przedszkolnej, szkolnej,
  • psycholog w poradni zewnętrznej,
  • mutyzmwybiorczy.pl

Literatura:

  • Bergman, R, Piacentini, J. i McCracken, J. (2002) Prevalence and Description of Selective Mutism in a School-Based Sample. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 41:938-946.
  • Black, B. i Uhde, T. (1995), Psychiatric characteristics of children with selective mutism: a pilot study. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 34: 847-856.
  • Miller, J.J. (2004) Children who suffer in silence.
  • Shipon-Blum, E. (2006) Selective mutism stages of social comunication comfort scale sm-sccs.
  • Stanley, Ch. (2002) The top ten myths about selective mutism.

podpis pod notką

    podoba Ci się?

    Postaw mi kawę!

    Christian D. Larson

    "Poświęcaj tyle czasu na ulepszanie siebie byś nie miał go na krytykę innych."

    ZNALAZŁEŚ BYKA?

    Naciśnij na zwierzątko.
    Uporamy się z tym razem.